أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
25
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : خداى سبحانه و تعالى گفته است كه : كيست ظالمتر از آنكس كه ميخواهد تا چون خلق من خلقى آفريند گو برو و پروانه « 1 » را بيافرين يا مورچهء را . رسول خداى گفت : لعن اللّه المصوّرين . آنان كه خداى و رسول را ميرنجانند خداى ايشان را لعنت كرد در دنيا و آخرت ؛ و بساخت و بنهاد براى ايشان عذابى خوار كننده [ وَ الَّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ ] و آنان كه ميرنجانند مردان مؤمن و زنان مؤمنه را ببهتان و دروغ و غيبت به آنچه نكرده باشند و نگفته ، احتمال ميكنند و برميدارند آنچه در اثم و بزه مانند بهتان است و بزهء روشن و هويدا كه آن رنجانيدن به زبان است . مقاتل گفت : آيه در حقّ امير المؤمنين عليه السلام آمد كه جماعت منافقان ويرا رنجانيدند . از علىّ بن أبي طالب عليه السلام روايتست كه روزى رسول خدا يك تار موى خود بگرفت و گفت : يا علىّ من آذى شعرة منك فقد آذانى ، و من آذانى فقد آذى اللّه ، و من آذى اللّه فعليه لعنة اللّه ، هر كه تار موئى برنجاند از تو مرا رنجانيده باشد ، و هر كه مرا رنجاند خداى را رنجانيده باشد ، و هر كه خداى را رنجاند خداى به روى لعنت كند و از رحمت خودش دور گرداند . ضحّاك و سدّى گفتند كه : جمعى متهتّكان بشب بيرون آمدندى و چون زنان بقضاء حاجت شدندى بر عقب ايشان رفتندى و انگشت بر ايشان زدندى اگر كسى از آن زنان باستادى مراد خود حاصل كردندى ، و اگر ايشان را زجر كردندى بگريختندى ، زنان اين حال با شوهران خود بگفتند ، شوهران ايشان رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را از اين حال خبر دادند خداى تعالى اين آيت فرستاد [ يا أَيُّهَا النَّبِيُّ ] اى پيغمبر بزرگوار [ قُلْ لِأَزْواجِكَ ] بگو زنان و دختران خود را و زنان مؤمنان را تا فرو گذارند بر خود چادرهاى خود را ، و رويها و كفهاى خود را به آن باز پوشند و خود
--> ( 1 ) كذا در نسخ اين تفسير ليكن در تفسير ابو الفتوح ( ج 4 ، ص 345 ، س 21 ) « گو برو دانهء » ( بنون مخففه ) و در نسخهء خطى ابو الفتوح : « گو برو ودابهء » ( بباء موحدهء مشدده ) .